जखमेच्या उपचारांसाठी सिल्व्हर नायट्रेट समजून घेणे

सिल्व्हर नायट्रेटहे एक रासायनिक संयुग आहे जे डॉक्टर औषधांमध्ये वापरतात. त्याचा मुख्य उद्देश लहान जखमांमधून रक्तस्त्राव थांबवणे आहे. ते अतिरिक्त किंवा अवांछित त्वचेच्या ऊती काढून टाकण्यास देखील मदत करते. या प्रक्रियेला रासायनिक दागदागिने म्हणतात.

एक आरोग्यसेवा व्यावसायिक त्वचेवर हे कंपाऊंड लावतो. उपचारासाठी ते सामान्यतः एक विशेष काठी किंवा द्रव द्रावण वापरतात.

महत्वाचे मुद्दे

•सिल्व्हर नायट्रेट लहान रक्तस्त्राव थांबवते आणि अतिरिक्त त्वचा काढून टाकते. ते रक्तवाहिन्या सील करून आणि जंतूंशी लढून कार्य करते.
• डॉक्टर विशिष्ट समस्यांसाठी सिल्व्हर नायट्रेट वापरतात. यामध्ये बाळांमध्ये ऊतींची जास्त वाढ, लहान कट आणि नाभीसंबधीच्या समस्यांचा समावेश आहे.
•प्रशिक्षित आरोग्यसेवा कर्मचाऱ्याने सिल्व्हर नायट्रेट लावावे. ते त्या भागाची स्वच्छता करतात आणि जळजळ टाळण्यासाठी निरोगी त्वचेचे संरक्षण करतात.
•उपचारानंतर, त्वचा काळी पडू शकते. हे सामान्य आहे आणि ती फिकट होईल. ती जागा कोरडी ठेवा आणि संसर्गाच्या लक्षणांवर लक्ष ठेवा.
•चांदीचे नायट्रेट खोल किंवा संक्रमित जखमांसाठी नाही. ते डोळ्यांजवळ किंवा तुम्हाला चांदीची ऍलर्जी असल्यास वापरू नये.

जखमांवर सिल्व्हर नायट्रेट कसे काम करते

सिल्व्हर नायट्रेट हे त्याच्या अद्वितीय रासायनिक गुणधर्मांमुळे जखमेच्या काळजीमध्ये एक शक्तिशाली साधन आहे. ते किरकोळ जखमा व्यवस्थापित करण्यात आणि ऊतींच्या वाढीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी तीन मुख्य मार्गांनी कार्य करते. या कृती समजून घेतल्याने आरोग्यसेवा प्रदाते विशिष्ट वैद्यकीय कामांसाठी ते का वापरतात हे स्पष्ट करण्यास मदत होते.

रासायनिक दागदागिने स्पष्ट केले

या संयुगाची प्राथमिक क्रिया रासायनिक दागीकरण आहे. पारंपारिक दागीकरणासारखी ही उष्णता वापरत नाही. त्याऐवजी, ती ऊतींच्या पृष्ठभागावर नियंत्रित रासायनिक ज्वलन निर्माण करते. ही प्रक्रिया त्वचा आणि रक्तातील प्रथिनांची रचना बदलते. प्रथिने एकत्र जमतात किंवा एकत्र जमतात, ज्यामुळे लहान रक्तवाहिन्या प्रभावीपणे सील होतात. किरकोळ रक्तस्त्राव जलद आणि अचूकपणे थांबवण्यासाठी ही क्रिया खूप उपयुक्त आहे.

एक संरक्षक एस्चर तयार करणे

प्रथिनांचे गोठणे आणखी एक महत्त्वाचा फायदा देते. ते एस्कार नावाचे एक कठीण, कोरडे खरुज तयार करते. हे एस्कार जखमेवर नैसर्गिक अडथळा म्हणून काम करते.

एस्चर दोन प्रमुख उद्देशांसाठी काम करते. पहिले, ते जखमेला बाहेरील वातावरणापासून भौतिकरित्या रोखते. दुसरे, ते एक संरक्षणात्मक थर तयार करते जे बॅक्टेरियांना आत प्रवेश करण्यापासून आणि संसर्ग होण्यापासून रोखण्यास मदत करते.

या संरक्षक आवरणामुळे खालच्या निरोगी ऊतींना कोणत्याही अडथळ्याशिवाय बरे होण्यास मदत होते. नवीन त्वचा तयार होताना शरीर नैसर्गिकरित्या एस्चर बाहेर काढेल.

अँटीमायक्रोबियल अॅक्शन

चांदीचा अँटीमायक्रोबियल एजंट म्हणून दीर्घ इतिहास आहे. सिल्व्हर नायट्रेटमधील सिल्व्हर आयन विविध प्रकारच्या जंतूंसाठी विषारी असतात. हा ब्रॉड-स्पेक्ट्रम प्रभाव अत्यंत प्रभावी आहे.

•हे अंदाजे १५० वेगवेगळ्या प्रकारच्या जीवाणूंविरुद्ध काम करते.
•हे विविध सामान्य बुरशींशी देखील लढते.

चांदीचे आयन हे सूक्ष्मजीव पेशींच्या आवश्यक भागांशी, जसे की प्रथिने आणि न्यूक्लिक अॅसिडशी बांधून साध्य करतात. हे बंधन सूक्ष्मजंतूंच्या पेशींच्या भिंती आणि पडद्यामध्ये व्यत्यय आणते, शेवटी त्यांचा नाश करते आणि जखम स्वच्छ ठेवण्यास मदत करते.

जखमेच्या उपचारात सिल्व्हर नायट्रेटचे सामान्य उपयोग

आरोग्यसेवा व्यावसायिक जखमेच्या व्यवस्थापनात अतिशय विशिष्ट कामांसाठी सिल्व्हर नायट्रेटचा वापर करतात. ऊतींना सावध करण्याची आणि जंतूंशी लढण्याची त्याची क्षमता अनेक सामान्य परिस्थितींसाठी एक मौल्यवान साधन बनवते. रक्तस्त्राव किंवा ऊतींच्या वाढीवर अचूक नियंत्रणाची आवश्यकता असताना प्रदाते हे उपचार निवडतात.

हायपरग्रॅन्युलेशन टिश्यूचा उपचार

कधीकधी, जखम बरी होण्याच्या प्रक्रियेदरम्यान खूप जास्त ग्रॅन्युलेशन टिश्यू तयार होतात. हायपरग्रॅन्युलेशन नावाचे हे अतिरिक्त टिश्यू बहुतेकदा उठलेले, लाल आणि खडबडीत असते. ते त्वचेचा वरचा थर जखमेवर बंद होण्यापासून रोखू शकते.

या अतिरिक्त ऊतींवर सिल्व्हर नायट्रेट अॅप्लिकेटर लावणे हा प्रदाता करू शकतो. रासायनिक दागदागिनेमुळे जास्त वाढलेल्या पेशी हळूवारपणे काढून टाकल्या जातात. ही कृती जखमेच्या थराला आजूबाजूच्या त्वचेशी समतल करण्यास मदत करते, ज्यामुळे योग्य उपचार होण्यास मदत होते.

या उद्देशासाठी वापरणारे पदार्थ काळजीपूर्वक तयार केले जातात. प्रत्येक काडीमध्ये सामान्यतः ७५% सिल्व्हर नायट्रेट आणि २५% पोटॅशियम नायट्रेटचे मिश्रण असते. ही रचना थेरपी प्रभावी आणि नियंत्रित दोन्ही असल्याची खात्री करते.

कटमधून होणारा किरकोळ रक्तस्त्राव थांबवणे

हे कंपाऊंड रक्तस्त्राव थांबवण्याची प्रक्रिया असलेल्या रक्तस्त्राव थांबविण्यासाठी उत्कृष्ट आहे. रक्तस्त्राव सुरू राहिल्यास पृष्ठभागावरील किरकोळ जखमा, निक्स किंवा कटांवर ते सर्वोत्तम कार्य करते.

प्रदाते अनेकदा अशा परिस्थितीत वापरतात:

•त्वचेच्या बायोप्सीनंतर
• लहान कापलेल्या किंवा शेव्ह केलेल्या जखमेतून होणारा रक्तस्त्राव नियंत्रित करण्यासाठी
•नखेच्या पलंगाच्या दुखापतींमध्ये सतत रक्तस्त्राव होण्यासाठी

या रासायनिक अभिक्रियेमुळे रक्तातील प्रथिने लवकर जमा होतात. ही क्रिया लहान रक्तवाहिन्या सील करते आणि रक्तस्त्राव थांबवते, ज्यामुळे एक संरक्षक खपली तयार होते.

नाभीसंबंधी ग्रॅन्युलोमाचे व्यवस्थापन

नवजात बालकांच्या नाभीची दोरी गळून पडल्यानंतर त्यांच्या नाभीमध्ये कधीकधी एक लहान, ओलसर ऊतींचा गोळा तयार होऊ शकतो. याला नाभीसंबंधी ग्रॅन्युलोमा म्हणतात. जरी ते सहसा निरुपद्रवी असले तरी, ते द्रवपदार्थ बाहेर टाकू शकते आणि नाभी पूर्णपणे बरे होण्यापासून रोखू शकते.

बालरोगतज्ञ किंवा नर्स ऑफिसमध्ये या आजारावर उपचार करू शकतात. ते अॅप्लिकेटर स्टिकने ग्रॅन्युलोमाला काळजीपूर्वक स्पर्श करतात. हे रसायन ऊतींना कोरडे करते, जे नंतर काही दिवसांत आकुंचन पावते आणि खाली पडते.

 महत्वाची टीप:यशस्वी परिणामासाठी एक किंवा अधिक अनुप्रयोगांची आवश्यकता असू शकते. प्रदात्याने ग्रॅन्युलोमावरच रसायन अतिशय काळजीपूर्वक लागू केले पाहिजे. आजूबाजूच्या निरोगी त्वचेशी संपर्क साधल्यास वेदनादायक रासायनिक जळजळ होऊ शकते.

3 पैकी 3 पद्धत: मस्से आणि त्वचेचे टॅग्ज काढून टाकणे

ज्या रासायनिक क्रियेमुळे जास्तीचे ऊती काढून टाकले जातात तेच त्वचेच्या सामान्य वाढीवर देखील उपचार करू शकतात. आरोग्यसेवा प्रदाते मस्से आणि त्वचेच्या टॅग्ज सारख्या सौम्य (कर्करोग नसलेल्या) वाढ काढून टाकण्यासाठी ही पद्धत वापरू शकतात. हे रसायन ऊती नष्ट करते, ज्यामुळे वाढ आकुंचन पावते आणि अखेरीस गळून पडते.

त्वचेवरील चामखीळांसाठी, अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की प्लेसिबोपेक्षा १०% सिल्व्हर नायट्रेट द्रावण अधिक प्रभावी आहे. वेगवेगळ्या अभ्यासांच्या विस्तृत पुनरावलोकनात असेही आढळून आले आहे की या उपचाराचे चामखीळ दूर करण्यासाठी 'संभाव्य फायदेशीर परिणाम' आहेत. प्रदात्याने हे रसायन थेट चामखीळावर लावले आहे. वाढ पूर्णपणे काढून टाकण्यासाठी उपचारांना काही आठवड्यांत अनेक वेळा वापरावे लागू शकतात.

फक्त व्यावसायिक वापरासाठी:प्रशिक्षित आरोग्यसेवा प्रदात्याने ही प्रक्रिया केली पाहिजे. ते वाढीचे अचूक निदान करू शकतात आणि निरोगी त्वचेला नुकसान होऊ नये म्हणून रसायन सुरक्षितपणे लागू करू शकतात.

एकत्रित उपचारांमुळे कधीकधी आणखी चांगले परिणाम मिळू शकतात. उदाहरणार्थ, एका अभ्यासात चामखीळ काढून टाकण्याच्या वेगवेगळ्या पद्धतींची तुलना करण्यात आली. निष्कर्षांवरून प्रत्येक उपचार किती चांगले काम करतात यात स्पष्ट फरक दिसून आला.

या डेटावरून असे दिसून येते की कॉम्बिनेशन थेरपीने केवळ जास्त मस्से काढून टाकले नाहीत तर मस्से परत येण्याचे प्रमाणही खूपच कमी होते. रुग्णासाठी सर्वोत्तम उपचार योजना निवडण्यासाठी प्रदाते या माहितीचा वापर करतात. त्वचेच्या टॅग्जसाठी प्रक्रिया सारखीच असते. प्रदाता त्वचेच्या टॅग्जच्या देठावर रसायन लावतो. ही कृती ऊती नष्ट करते आणि त्याचा रक्तपुरवठा खंडित करते, ज्यामुळे ते कोरडे होते आणि त्वचेपासून वेगळे होते.

सिल्व्हर नायट्रेट सुरक्षितपणे कसे लावायचे

प्रशिक्षित आरोग्यसेवा प्रदात्याने सिल्व्हर नायट्रेटचा वापर केला पाहिजे. उपचार प्रभावी होण्यासाठी आणि निरोगी ऊतींना इजा टाळण्यासाठी योग्य तंत्र आवश्यक आहे. या प्रक्रियेत काळजीपूर्वक तयारी, आजूबाजूच्या परिसराचे संरक्षण आणि अचूक वापर यांचा समावेश आहे.

भाग 1 जखमेची तयारी करा

प्रक्रियेपूर्वी, आरोग्यसेवा प्रदाता प्रथम जखमेची तयारी करतो. या पायरीमुळे उपचार क्षेत्र स्वच्छ आणि रसायन वापरण्यासाठी तयार आहे याची खात्री होते.

१. प्रदाता जखम आणि त्याच्या सभोवतालची त्वचा स्वच्छ करतो. ते निर्जंतुकीकरण केलेले पाणी किंवा खारट द्रावण वापरू शकतात.
२. ते निर्जंतुक गॉझ पॅडने हळूवारपणे त्या भागाला कोरडे करतात. कोरड्या पृष्ठभागामुळे रासायनिक अभिक्रिया नियंत्रित होण्यास मदत होते.
३. प्रदाता जखमेच्या पलंगावरून कोणताही कचरा किंवा सैल ऊती काढून टाकतो. या कृतीमुळे अर्जदाराला लक्ष्य ऊतीशी थेट संपर्क साधता येतो.

वापरण्यापूर्वी अॅप्लिकेटर स्टिकचा टोक पाण्याने ओलावावा. ही ओलावा रसायन सक्रिय करते, ज्यामुळे ते ऊतींवर काम करू शकते.

सभोवतालच्या त्वचेचे संरक्षण करणे

हे रसायन कास्टिक आहे आणि निरोगी त्वचेला हानी पोहोचवू शकते. उपचार क्षेत्राभोवतीच्या त्वचेचे संरक्षण करण्यासाठी प्रदाता विशिष्ट पावले उचलतो.

जखमेच्या कडांभोवती पेट्रोलियम जेलीसारखे अडथळा मलम लावणे ही एक सामान्य पद्धत आहे. हे मलम एक जलरोधक सील तयार करते. ते सक्रिय रसायन निरोगी ऊतींमध्ये पसरण्यापासून आणि जाळण्यापासून प्रतिबंधित करते.

जर रसायन चुकून निरोगी त्वचेला स्पर्श करत असेल, तर प्रदात्याने ते ताबडतोब निष्क्रिय करावे. यासाठी अनेकदा साधे मीठ-आधारित द्रावण वापरले जाते. पायऱ्या खालीलप्रमाणे आहेत:

१. प्रभावित त्वचेवर थेट खारट द्रावण किंवा टेबल मीठ (NaCl) घाला.
२. स्वच्छ कापडाने किंवा गॉझने त्या भागाला हळूवारपणे घासा.
३. त्वचा निर्जंतुक पाण्याने पूर्णपणे धुवा.

या जलद प्रतिसादामुळे डाग पडणे आणि रासायनिक जळणे टाळण्यास मदत होते.

अर्ज तंत्र

प्रदाता ओलावलेल्या अ‍ॅप्लिकेटरच्या टोकाला अचूकपणे लावतो. ते टोकाला थेट लक्ष्य ऊतींवर, जसे की हायपरग्रॅन्युलेशन टिश्यू किंवा रक्तस्त्राव बिंदूवर, हळूवारपणे स्पर्श करतात किंवा फिरवतात.

ध्येय म्हणजे रसायन फक्त गरजेच्या ठिकाणीच लावणे. प्रदाता जास्त दाबणे टाळतो, कारण यामुळे अनावश्यक नुकसान होऊ शकते. संपर्काचा कालावधी देखील महत्त्वाचा असतो. रसायन प्रभावी होण्यासाठी साधारणपणे दोन मिनिटांचा संपर्क वेळ पुरेसा असतो. रुग्णाला लक्षणीय वेदना होत असल्यास प्रदात्याने प्रक्रिया ताबडतोब थांबवावी. हे काळजीपूर्वक निरीक्षण अस्वस्थता आणि ऊतींना खोलवर दुखापत होण्यापासून प्रतिबंधित करते. वापरल्यानंतर, उपचारित ऊती पांढर्‍या-राखाडी रंगात बदलतील, जे दर्शवेल की रसायनाने काम केले आहे.

अर्ज केल्यानंतरची काळजी

उपचारानंतर योग्य काळजी घेणे हे बरे होण्यासाठी आणि गुंतागुंत टाळण्यासाठी अत्यंत महत्वाचे आहे. आरोग्यसेवा पुरवठादार रुग्णाला घरी पाळण्यासाठी विशिष्ट सूचना देतो. हे मार्गदर्शन उपचारित क्षेत्र योग्यरित्या बरे होते याची खात्री करण्यास मदत करते.

प्रदात्याने उपचार केलेल्या भागाला स्वच्छ, कोरड्या ड्रेसिंगने झाकले जाते. हे ड्रेसिंग त्या जागेचे घर्षण आणि दूषिततेपासून संरक्षण करते. रुग्णाला विशिष्ट कालावधीसाठी, साधारणपणे २४ ते ४८ तासांसाठी ड्रेसिंग जागेवर ठेवावे लागू शकते.

ते कोरडे ठेवा:रुग्णाने उपचारित क्षेत्र कोरडे ठेवले पाहिजे. ओलावा त्वचेवर उरलेले कोणतेही रसायन पुन्हा सक्रिय करू शकतो. यामुळे आणखी जळजळ किंवा डाग येऊ शकतात. आंघोळ करणे किंवा आंघोळ करणे केव्हा सुरक्षित आहे याबद्दल प्रदाता सूचना देईल.

उपचार केलेल्या ऊतींचा रंग बदलतो. साधारणपणे २४ तासांच्या आत ते गडद राखाडी किंवा काळे होते. हा रंग बदलणे प्रक्रियेचा एक सामान्य भाग आहे. गडद, ​​कडक ऊती संरक्षणात्मक एस्कार किंवा स्कॅब बनवतात. रुग्णाने हे एस्कार उचलू नये किंवा काढण्याचा प्रयत्न करू नये. नवीन, निरोगी त्वचा तयार होताच ते स्वतःच गळून पडेल. या प्रक्रियेला एक ते दोन आठवडे लागू शकतात.

घरगुती काळजीच्या सूचनांमध्ये सहसा हे समाविष्ट असते:

• प्रदात्याने सांगितल्याप्रमाणे ड्रेसिंग बदलणे.
• संसर्गाची लक्षणे, जसे की वाढलेली लालसरपणा, सूज, पू किंवा ताप, यासाठी त्या भागाचे निरीक्षण करणे.
• उपचार केलेल्या भागावर ती पूर्णपणे बरी होईपर्यंत कडक साबण किंवा रसायने लावणे टाळा.
• तीव्र वेदना, जास्त रक्तस्त्राव किंवा अ‍ॅलर्जीची लक्षणे आढळल्यास आरोग्यसेवा प्रदात्याशी संपर्क साधा.

या चरणांचे पालन केल्याने जखम व्यवस्थित बरी होण्यास मदत होते आणि दुष्परिणामांचा धोका कमी होतो.

संभाव्य दुष्परिणाम आणि धोके

जरी हे रासायनिक उपचार विशिष्ट वापरासाठी प्रभावी असले तरी, त्याचे संभाव्य दुष्परिणाम आणि धोके आहेत. आरोग्यसेवा प्रदात्याने ते वापरण्यापूर्वी या जोखमींविरुद्ध फायदे तोलले पाहिजेत. रुग्णांनी प्रक्रियेदरम्यान आणि नंतर काय अपेक्षा करावी हे देखील समजून घेतले पाहिजे.

त्वचेवर डाग पडणे आणि रंग बदलणे

सर्वात सामान्य दुष्परिणामांपैकी एक म्हणजे त्वचेवर तात्पुरते डाग पडणे. उपचारित क्षेत्र आणि कधीकधी आजूबाजूची त्वचा गडद राखाडी किंवा काळी होऊ शकते. हे घडते कारण रासायनिक संयुग त्वचेला स्पर्श केल्यावर त्याचे विघटन होते. ते लहान धातूच्या चांदीचे कण मागे सोडते जे काळे दिसतात कारण ते प्रकाश शोषून घेतात.

हे काळे कण त्वचेच्या थरांमध्ये पसरू शकतात. हे रसायन मानवी त्वचेवरील नैसर्गिक मीठाशी देखील प्रतिक्रिया देऊ शकते, ज्यामुळे रंग बदलण्यास हातभार लागतो.

हा डाग सहसा अर्ध-स्थायी असतो. लवकर साफ केल्यास तो काही दिवस टिकू शकतो. जर तो स्थिर होऊ दिला तर, त्वचेचे बाह्य थर नैसर्गिकरित्या गळून पडत असल्याने रंग पूर्णपणे निघून जाण्यासाठी अनेक आठवडे किंवा महिने लागू शकतात.

वेदना आणि दंश संवेदना

रुग्णांना वापरताना अनेकदा थोडीशी अस्वस्थता जाणवते. ऊतींवरील रासायनिक क्रियेमुळे तीव्र जळजळ किंवा दंश होण्याची भावना निर्माण होऊ शकते. अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की या उपचारांमुळे समान प्रक्रियांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या इतर रासायनिक घटकांच्या तुलनेत जास्त वेदना होऊ शकतात.

ही वेदनादायक संवेदना नेहमीच अल्पकालीन नसते. संशोधनातून असे दिसून आले आहे की उपचारानंतर एका आठवड्यापर्यंत रुग्णांना वेदनांची पातळी जास्त असू शकते. प्रदात्याने रुग्णाच्या आरामाचे निरीक्षण करावे आणि वेदना खूप तीव्र झाल्यास ते थांबवावे.

रासायनिक जळण्याचा धोका

हे रसायन कॉस्टिक आहे, म्हणजेच ते जिवंत ऊतींना जाळू शकते किंवा नष्ट करू शकते. हे गुणधर्म अवांछित ऊती काढून टाकण्यासाठी उपयुक्त आहे, परंतु त्यामुळे रासायनिक जळण्याचा धोका देखील निर्माण होतो. जर हे रसायन जास्त काळ लावले गेले किंवा निरोगी त्वचेला स्पर्श केला तर जळजळ होऊ शकते.

सामान्य प्रतिक्रियेमध्ये सौम्य, अल्पकालीन दंश आणि उपचारित क्षेत्राचा काळसरपणा अपेक्षित असतो. रासायनिक जळजळ अधिक गंभीर असते आणि त्यात लक्ष्यित क्षेत्राभोवतीच्या निरोगी त्वचेचे नुकसान होते.

योग्य वापर महत्त्वाचा आहे:रासायनिक जळणे हे अयोग्यरित्या वापरण्याचा धोका आहे. प्रशिक्षित प्रदात्याला आजूबाजूच्या त्वचेचे संरक्षण कसे करायचे आणि ही गुंतागुंत टाळण्यासाठी रसायन अचूकपणे कसे लावायचे हे माहित असते.

असोशी प्रतिक्रिया

सिल्व्हर नायट्रेटमुळे होणारी ऍलर्जी सामान्य नाही, पण त्या होऊ शकतात. चांदी किंवा इतर धातूंपासून ज्ञात ऍलर्जी असलेल्या व्यक्तीला उपचारांना नकारात्मक प्रतिसाद मिळू शकतो. ऍलर्जी म्हणजे त्या संयुगातील चांदीच्या आयनांची प्रतिक्रिया.

खऱ्या अर्थाने होणारी ऍलर्जी ही त्वचेवर डाग पडणे आणि चांदी येण्याच्या अपेक्षित दुष्परिणामांपेक्षा वेगळी असते. शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती चांदीवर जास्त प्रतिक्रिया देते. यामुळे उपचाराच्या ठिकाणी विशिष्ट लक्षणे दिसून येतात.

ऍलर्जीच्या प्रतिक्रियेच्या लक्षणांमध्ये हे समाविष्ट असू शकते:

• खाज सुटणे, लाल पुरळ (कॉन्टॅक्ट डर्माटायटीस)
• उपचार केलेल्या क्षेत्राच्या पलीकडे सूज येणे
• लहान फोड किंवा अंगावर उठणार्या पित्ताच्या गाठी तयार होणे
• वेदना वाढत जातात जी सुधारत नाहीत

ऍलर्जी विरुद्ध दुष्परिणाम:अपेक्षित प्रतिक्रियेमध्ये उपचार केलेल्या ऊतींवर तात्पुरते डंक येणे आणि गडद डाग येणे समाविष्ट असते. ऍलर्जीच्या प्रतिक्रियेत अधिक व्यापक पुरळ, सतत खाज सुटणे आणि सूज येणे समाविष्ट असते जे रोगप्रतिकारक प्रतिसाद दर्शवते.

उपचार सुरू करण्यापूर्वी आरोग्यसेवा प्रदात्याला रुग्णाच्या कोणत्याही ऍलर्जीबद्दल माहिती असणे आवश्यक आहे. दागिने, दंत भरणे किंवा इतर धातू उत्पादनांवर प्रतिक्रिया आल्यास रुग्णांनी नेहमीच त्यांच्या डॉक्टरांना सांगावे. ही माहिती प्रदात्याला सुरक्षित आणि योग्य उपचार निवडण्यास मदत करते.

जर एखाद्या प्रदात्याला प्रक्रियेदरम्यान किंवा नंतर ऍलर्जीची प्रतिक्रिया झाल्याचा संशय आला, तर ते ताबडतोब उपचार थांबवतील. उर्वरित रसायन काढून टाकण्यासाठी ते क्षेत्र स्वच्छ करतील. त्यानंतर प्रदाता रुग्णाच्या वैद्यकीय नोंदींमध्ये चांदीच्या ऍलर्जीची नोंद करेल. हे पाऊल खूप महत्वाचे आहे. भविष्यात त्या रुग्णावर चांदी-आधारित उत्पादनांचा वापर प्रतिबंधित करते. प्रदाता जखमेसाठी पर्यायी उपचार देखील शिफारस करू शकतो.

सिल्व्हर नायट्रेट वापरणे कधी टाळावे

हे रासायनिक उपचार एक उपयुक्त साधन आहे, परंतु ते प्रत्येक परिस्थितीसाठी सुरक्षित नाही. आरोग्यसेवा प्रदात्याने काही विशिष्ट परिस्थितीत हानी टाळण्यासाठी आणि योग्य उपचार सुनिश्चित करण्यासाठी ते वापरणे टाळले पाहिजे. रुग्णाच्या सुरक्षिततेसाठी या मर्यादा जाणून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

खोल किंवा संक्रमित जखमांवर

खोल जखमांवर किंवा आधीच संसर्ग झालेल्या जखमांवर प्रदात्यांकडून हे उपचार वापरू नयेत. हे रसायन जखमेतील द्रवपदार्थांशी प्रतिक्रिया देते आणि एक अवक्षेपण तयार करते. हा अडथळा सक्रिय घटकाला संसर्ग असलेल्या ऊतींच्या खोल थरांपर्यंत पोहोचण्यापासून रोखतो. यामुळे संसर्ग अडकू शकतो आणि तो आणखी वाईट होऊ शकतो. अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की गंभीर भाजलेल्या जखमांवर ०.५% सिल्व्हर नायट्रेट द्रावण वापरल्याने प्रत्यक्षात आक्रमक संसर्ग आणि सेप्सिस होऊ शकतो.

संक्रमित जखमांवर रसायन वापरल्याने इतर समस्या देखील उद्भवू शकतात:

• हे नवीन, निरोगी त्वचेच्या पेशींची वाढ मंदावू शकते.
• यामुळे ऊतींचे विषारीपणा वाढू शकतो, ज्यामुळे जखमेच्या थराला नुकसान होते.
• जखमेच्या द्रवामुळे हे रसायन लवकर निष्क्रिय होऊ शकते, ज्यामुळे ते जीवाणूंविरुद्ध अप्रभावी बनते.

डोळ्यांसारख्या संवेदनशील भागांजवळ

हे रसायन गंजणारे आहे आणि त्यामुळे गंभीर जळजळ होऊ शकते. प्रदात्याने ते संवेदनशील भागांपासून, विशेषतः डोळे आणि श्लेष्मल त्वचेपासून दूर ठेवण्यासाठी अत्यंत काळजी घेतली पाहिजे.

चुकून डोळ्यांशी संपर्क येणे ही वैद्यकीय आणीबाणी आहे. यामुळे तीव्र वेदना, लालसरपणा, अंधुक दृष्टी आणि डोळ्यांना कायमचे नुकसान होऊ शकते. दीर्घकाळ संपर्कात राहिल्याने आर्जिरिया देखील होऊ शकतो, एक अशी स्थिती ज्यामुळे त्वचा आणि डोळे कायमचे निळसर-राखाडी रंगाचे होतात.

हे रसायन गिळल्यास तोंड, घसा किंवा पोटाच्या आतील भाग देखील जळू शकते. हे प्रशिक्षित व्यावसायिकाने वापरण्याचे महत्त्व अधोरेखित करते.

गर्भधारणेदरम्यान किंवा स्तनपान करताना

गर्भवती महिलांमध्ये या रसायनाच्या वापरावर कोणतेही नियंत्रित अभ्यास झालेले नाहीत. म्हणूनच, जर आईला होणारे संभाव्य फायदे गर्भाच्या संभाव्य धोक्यांपेक्षा जास्त असतील तरच डॉक्टर त्याची शिफारस करतील.

स्तनपान देणाऱ्या मातांसाठी, परिस्थिती थोडी वेगळी आहे. सामान्यतः बाळासाठी उपचार खूपच कमी धोकादायक मानले जातात. तथापि, प्रदात्याने ते थेट स्तनावर लावू नये. जर स्तनाजवळ उपचार आवश्यक असतील, तर आईने बाळाचे संरक्षण करण्यासाठी स्तनपान करण्यापूर्वी तो भाग पूर्णपणे स्वच्छ केला पाहिजे. कोणत्याही प्रक्रियेपूर्वी रुग्णाने नेहमीच तिच्या गर्भधारणेची किंवा स्तनपानाच्या स्थितीबद्दल तिच्या डॉक्टरांशी चर्चा करावी.

चांदीची ऍलर्जी असलेल्या व्यक्तींसाठी

चांदीची अ‍ॅलर्जी असलेल्या व्यक्तीवर सिल्व्हर नायट्रेटचा वापर प्रदात्याने करू नये. चांदीची अ‍ॅलर्जीमुळे कॉन्टॅक्ट डर्माटायटीस नावाची स्थानिक त्वचेची प्रतिक्रिया होऊ शकते. हे उपचारांच्या अपेक्षित दुष्परिणामांपेक्षा वेगळे आहे. उपचाराच्या ठिकाणी असलेली त्वचा लाल, खाज सुटू शकते आणि सुजू शकते. लहान फोड देखील तयार होऊ शकतात. धातूच्या दागिन्यांवर किंवा दंत भरण्यांवर प्रतिक्रिया आलेल्या रुग्णांनी कोणत्याही प्रक्रियेपूर्वी त्यांच्या डॉक्टरांना सांगावे.

चांदीची अधिक तीव्र, पद्धतशीर प्रतिक्रिया म्हणजे आर्जिरिया नावाची स्थिती. ही स्थिती दुर्मिळ आहे आणि कालांतराने शरीरात चांदीचे कण जमा झाल्यामुळे उद्भवते. यामुळे त्वचेच्या रंगात कायमचा बदल होतो.

अर्गीरिया हा तात्पुरता डाग नाही. चांदीचे कण शरीराच्या ऊतींमध्ये स्थिर झाल्यामुळे रंगहीनता कायमची असते.

सामान्यीकृत अर्गीरियाची लक्षणे हळूहळू विकसित होतात. प्रदात्याने आणि रुग्णाने खालील लक्षणांवर लक्ष ठेवले पाहिजे:

१. ही स्थिती बहुतेकदा हिरड्या राखाडी-तपकिरी रंगाने सुरू होते.
२. महिन्यांत किंवा वर्षांमध्ये, त्वचेचा रंग निळसर-राखाडी किंवा धातूसारखा होऊ लागतो.
३. चेहरा, मान आणि हात यांसारख्या सूर्यप्रकाशित भागांवर हा रंग बदल सर्वात स्पष्टपणे दिसून येतो.
४. नखांवर आणि डोळ्यांच्या पांढऱ्या भागावरही निळा-राखाडी रंग येऊ शकतो.

जर एखाद्या रुग्णाला चांदीची ऍलर्जी असेल, तर आरोग्य सेवा प्रदात्याला समान परिणाम मिळविण्यासाठी इतर उपचारांचा वापर करता येईल. पर्यायी रासायनिक कॉटरायझिंग एजंट उपलब्ध आहेत. यामध्ये फेरिक सबसल्फेट सोल्यूशन आणि अॅल्युमिनियम क्लोराईड हेक्साहायड्रेट यांचा समावेश आहे. चांदी-आधारित रसायनाप्रमाणे, हे द्रावण ऊतींमध्ये प्रथिने अवक्षेपित करून कार्य करतात. ही क्रिया लहान प्रक्रियेनंतर किरकोळ रक्तस्त्राव थांबवण्यास मदत करते. रुग्णाच्या वैद्यकीय इतिहासावर आधारित प्रदाता सर्वात सुरक्षित आणि प्रभावी पर्याय निवडेल.

सिल्व्हर नायट्रेट हे जखमेच्या विशिष्ट काळजीसाठी एक प्रभावी साधन आहे. ते किरकोळ रक्तस्त्राव थांबवण्यास मदत करते आणि अतिरिक्त ऊती काढून टाकते. उपचार सुरक्षित आणि प्रभावी आहे याची खात्री करण्यासाठी प्रशिक्षित व्यक्तीने ते लावावे.

रुग्णाने नेहमीच आरोग्यसेवा प्रदात्याच्या सूचनांचे पालन केले पाहिजे. त्यांना संभाव्य दुष्परिणामांची देखील जाणीव असली पाहिजे.

हे रसायन जखमेच्या व्यवस्थापनात एक मौल्यवान घटक आहे. तथापि, प्रदात्याला हे समजेल की ते प्रत्येक प्रकारच्या जखमेसाठी योग्य नाही.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

सिल्व्हर नायट्रेट उपचार वेदनादायक आहेत का?

रुग्णांना अनेकदा औषध लावताना जळजळ किंवा दंश जाणवतो. ही भावना सहसा तात्पुरती असते. आरोग्यसेवा पुरवठादार प्रक्रियेदरम्यान रुग्णाच्या आरामाचे निरीक्षण करतात. जर वेदना खूप तीव्र झाल्या तर ते उपचार थांबवतील.

माझ्या त्वचेवरील काळा डाग कायमचा राहील का?

नाही, हा काळसर डाग कायमचा नसतो. तो त्वचेवरील चांदीच्या लहान कणांपासून येतो. हा रंग काही दिवस किंवा आठवड्यांत कमी होतो. त्वचेचे बाह्य थर नैसर्गिकरित्या गळून पडतात, ज्यामुळे कालांतराने डाग निघून जातो.

मी स्वतः सिल्व्हर नायट्रेट स्टिक्स खरेदी करून वापरू शकतो का?

 फक्त व्यावसायिक वापरासाठी:घरी हे रसायन वापरू नये. हे एक मजबूत पदार्थ आहे ज्यामुळे जळजळ होऊ शकते. प्रशिक्षित आरोग्यसेवा प्रदात्याने हे औषध वापरावे. यामुळे उपचार सुरक्षित आणि प्रभावी असल्याची खात्री होते.

मला किती उपचारांची आवश्यकता असेल?

उपचारांची संख्या स्थितीवर अवलंबून असते.

• किरकोळ रक्तस्त्राव झाल्यास फक्त एकदाच इंजेक्शन द्यावे लागू शकते.
• चामखीळ काढून टाकण्यासाठी अनेक वेळा भेटी द्याव्या लागू शकतात.

प्रत्येक रुग्णाच्या गरजांनुसार, प्रदाता त्यांच्यासाठी एक विशिष्ट उपचार योजना तयार करतो.